بزرگان موسیقی از «فرامرز پايور» گفتند
چهارشنبه ۱۸ آذر ۱۳۸۸ ساعت ۲۱:۰۰
درپي درگذشت فرامرز پايور آهنگساز نوازندهي برجستهي سنتور بزرگان موسیقی از اين هنرمند گفتند و از آثار و كارهايش ياد كردند.
هوشنگ كامكار معتقد است: فرامرز پايور يكي از بنيانگذاران سنتورنوازي مدرن در ايران بود. اين آهنگساز در پي درگذشت
فرامرز پايور در گفتوگويي با خبرنگار موسيقي خبرگزاري دانشجويان ايران
(ايسنا)، دربارهي جايگاه اين هنرمند گفت: او يكي از برجستهترين
موسيقيدانان بود كه سالها براي موسيقي سنتي ايران و ساز سنتور زحمت كشيد
و نزد موسيقيدانان بزرگي همچون صبا كار كرد. او مرگ پايور را ضايعهي
بزرگي براي جامعه موسيقي ايران دانست و افزود: بسياري از سنتورنوازان
بزرگ كشور نزد او رديف و سنتور را آموختند و در تمام سالهاي فعاليتش،
كنسرتهاي بزرگي را هدايت كرد. كامكار يادآور شد:ايشان در
تمام سالهاي فعاليتش اجراهاي قابل قبول در داخل و خارج از كشور داشت و در
آن سالها تصانيف قديمي و برجسته ايراني را با حضور خوانندگان و نوازندگان
بزرگ احيا و بازسازي كرد. اين آهنگساز با اظهار تاسف
از عدم توجه به جايگاه و وضعيت اين هنرمند در ماههاي گذشته گفت: جاي تاسف
دارد كه در روزهايي كه ايشان در بستر بيماري بودند، آنچنان كه بايد و شايد
از ايشان دلجويي نشد و خبري دربارهي وضعيت او نشنيديم، در حاليكه همواره
در روزهاي مرگ هنرمندان به يادشان ميافتيم. كامكار با تسليت به جامعه
موسيقي و به خصوص سنتورنوازان به ايسنا گفت:قطعا جايگاه فرامرز پايور
نيازي به تعريف ما ندارد، چون در زماني كه كودكي بيش نبوديم، شهرت فرامرز
پايور در داخل ايران عالمگير بود و تكنيك قدرتمند و شيوههاي جديد او در
سنتورنوازي نيازي به تعريف ندارد. سرپرست گروه كامكارها در
پايان اظهار اميدواري كرد: تا حداقل بعد از مرگ اين هنرمند آنطور كه بايد
يادي از او شود و آثارش به بهترين شكل حفظ گردد. سيامك آقايي هم گفت: بيشك فرامرز پايور پركارترين هنرمند در حوزهي موسيقي سنتي ايران محسوب ميشود. اين نوازندهي سنتور اذعان
داشت: ايشان در حوزهي آثار صوتي، گروهنوازي، تكنوازي و آموزش موسيقي با
كمال عجيب و غربي و حجم وصفنشدني كار كرد و چند برابر دو نسل بعد از خودش
كار به دوش كشيد. او ادامه داد: ماحصل زحمات
فرامرز پايور تربيت صدها شاگرد برجسته بود كه امروزه به عنوان نوازندگان
سنتور و آهنگسازان كشور از آنها ياد ميشود و او علاوه بر اينكار بيشترين
كتابها و تاليفات را هم در كارنامهي خود دارد و شايد پيشكسوتترين و
قديميترين نوازندهي سنتور باشد. آقايي با اشاره به جايگاه
پايور در يادگيري رديفهاي موسيقي ايران،تصريح كرد: ايشان دردههي 40 نزد
استاد دوامي كه يكي از بزرگترين رديفدانان كشور بود، آموزش ديد و اولين
كسي هم بود كه مقولهي آموزشي را به شكل جدي و آكادميك در اين عرصه ترويج
داد و دستور سنتور را براي ديگران باقي گذاشت. اين نوازنده سنتور كه چندي
پيش با همكاري گروه «گوشه» به ياد پرويز مشكاتيان كنسرتي داده بود، اضافه
كرد: فرامرز پايور الگو بود و نظم و ترتيب در كارهايش زبانزد خاص و عام
است. به اعتقاد سيامك آقايي،
امسال يكي از سياهترين سالها براي موسيقي ايران است و ادامه داد: بعد از
پرويز مشكاتيان، اينبار داغدار فرامرز پايور شدهايم و اين اتفاق فاجعهي
بزرگي براي سنتور ايران است، زيرا مرگ اين دو هنرمند تنها مرگ دو
نوازندهي سنتور نيست بلكه جسارت آنها و خلاقيتشان تكرارنشدني است و
متاسفانه در فاصلهي زماني كمي از هم، اين اتفاق افتاده است. داريوش پيرنياكان نيز گفت:«فرامرز پايور» يكي از اسطورههاي موسيقي ايراني بود و ساز سنتور با نام او عجين شده است. اين آهنگساز و نوازندهي تار
در گفتوگو با ايسنا مطرح كرد: پيش از حضور فرامرز پايور در عرصهي موسيقي
سنتي، ساز سنتور چندان شناخته شده نبود و جايگاهي نداشت.اما با حضور اين
هنرمند در موسيقي سنتي اين ساز شناخته شد و در ميان مردم راه يافت و به
ويژه آموزش اين ساز پيش از گذشته جدي گرفته شد. پيرنياكان جايگاه فرامرز
پايور را در پيشبرد نوازندگي سنتور مهم برشمرد و افزود: ايشان كتابهاي
زيادي را براي آموزش سنتور تاليف كرد و اگر موسيقي را همچون چهارراهي فرض
كنيم، از هر سمت كه وارد اين عرصه شديم قطعا به فرامرز پايور ميرسيم. او در رديفداني، آهنگسازي،
نوازندگي و تحقيق و آموزش يك استاد بيبديل بود و از زماني كه بهدليل
سكتهي مغزي از حوزهي موسيقي بازنشسته شد، ما با ضايغهي بزرگي مواجه
شديم كه امروز با مرگ ايشان به اوج اين ضايعه رسيديم. محمد سرير؛تأثير فرامرز پايور را در ارتباط او با نسل اول و دوم موسيقي ايران و تلاش براي مكتوب كردن دستاوردهاي موسيقي مهم برشمرد. مديرعامل خانهي موسيقي
درباره جايگاه پايور در عرصه موسيقي سنتي و ملي گفت: او پيوندي عميق با
نسل اول و دوم موسيقي داشت و به نوعي با شاگردي اساتيد برجسته موسيقي
قديم، دانش شفاهي آنها را آموخته بود و با تسلطي عميق بر حوزه علمي
موسيقي اين دانستهها را با زبان وامكاناتي ديگر به نسل جديد عرضه كرد. او ادامه داد: پايور علاوه بر
انتقال دادههاي شفاهي موسيقي به هنرجويان آن زمان توانست كتابهاي بسياري
را در آن سالها مكتوب كند و به اين شكل دستاوردهاي موسيقي را براي ساليان
سال ثبت نمايد. سرير توانايي اين آهنگساز و
نوازنده را در نواختن سنتور ماهرانه دانست و افزود: پايور با روشهايي
نوين سنتورنوازي را آموزش داد و كتابهاي او امروزه دستمايه هنرجويان
هنرستانهاي موسيقي و دانشگاهها قرار ميگيرد. علاوه بر آن او در حوزه
آهنگسازي نيز آثار بسيار درخشاني را از خود باقي گذاشته است كه در حوزه
موسيقي ايران چشماندازهاي تازهاي محسوب ميشد و براي ساليان سال براي
نسل كنوني و آينده باقي خواهد ماند. وي در پايان اذعان
داشت:اركستري كه فرامرز پايور در آن سالها رهبري ميكرد و نوازندگان
برجستهاي كه در اين اركستر زيرنظر او تربيت شدهاند، جايگاه ويژهاي را
براي او كسب كرده است و به اين دليل هم او يكي از شاخصترين هنرمندان در
عرصه موسيقي ملي و ايراني است. شهرام ناظری: مکتب پایوری زنده خواهد بود / آخرین اثر نیمه تمام ماند اصلانی :پایور سنتور را زنده نگه داشت داود گنجه ای : شایسته ترین هنرمند موسیقی رخت بر بست
زنده یاد استاد فرامرز پایور در نوازندگی و آهنگسازی صاحب سبک و مکتبی شده بود که برای همیشه در تاریخ موسیقی ایران زنده خواهد ماند.
شهرام ناظری با بیان این مطلب به خبرنگار مهر گفت : از درگذشت این استاد بزرگ موسیقی بسیار متاسف شدم و این ضایعه اسف بار را به جامعه فرهنگی و به همه مردم ایران تسلیت می گویم.
وی با بیان اینکه وجود و حضور استاد پایور در عرصه موسیقی ایران تاثیرات انکارناپذیری داشته است افزود: استاد پایور در حقیقت جانشین به حق استاد ابوالحسن صبا و ویراستار شیوه سنتور نوازی در ایران بود.
ناظری با اشاره به آخرین کار مشترکش با استاد پایور گفت : من در آخرین اثر استاد درکنارش بودم؛ ایشان حدود هفت - هشت تصنیف قدیمی را با تنظیم خاصی آماده اجرا کرده بود وما بیش از شش ماه در دفتر کارش در خیابان سهروردی تهران تمرین می کردیم اما قبل از اینکه به استودیو برویم متاسفانه ایشان دچار بیماری شد و کار ما متوقف شد؛ مدتی بعد،هنگامی که استاد بهبودی نسبی پیدا کرد من و اعضای گروه را ترغیب می کرد تا ما کار را در استودیو ضبط کنیم و با اصرار ایشان من به اتفاق هوشنگ ظریف، سعید ثابت،محمد اسماعیلی وبقیه دوستان و اعضای گروه به استودیو رفتیم اما غیبت استاد پایور آنقدر سنگین بود که ما نتوانستیم بدون حضوراستاد و بدون آن انرژی مثبتی که ایشان داشت کار را ضبط کینم.
این استاد آواز در ادامه با ابراز تاسف از نیمه کاره ماندن آخرین اثر استاد گفت : من پیش خودم نام این اثر را "آخرین اثر" گذاشته بودم و اینک که استاد از میان ما رفته است این کار نیز برای همیشه نیمه تمام باقی ماند.
شهرام ناظری در پایان گفت : آخرین باری که استاد را دیدم قبل از سفر اخیرم به آمریکا برای کنسرت در نیویورک بود و همین چند روز پیش که بازگشتم به یکی از دوستان گفتم که می خواهم دوباره به دیدن استاد بروم که متاسفانه امروز این خبر ناگوار را شنیدم و بسیار متاسف شدم که گوهر های پاک موسیقی ایرانی یکی یکی از دست می روند و افسوس که بیشتر ما از فرصت های باقیمانده غافل هستیم.
شجریان :
چه مصیبتی از این غمناکتر که بزرگ مرد موسیقی ایران را از دست دادیم.
محمدرضا شجریان با بیان این مطلب و با اظهار تاسف شدید از درگذشت استاد پایور به خبرنگار مهر گفت: دریغا که ما این بزرگ مرد تاریخ موسیقی ایران را از دست دادیم و من به قدری متاثر هستم که فعلا نمی توانم از از ویژگی های و بزرگی های این مرد سخنی بگویم.
این استاد آواز در ادامه افزود:متاسفانه من در مراسم تشییع پیکر زنده یاد استاد پایور نیستم چرا که فردا برای اجرای کنسرت در قونیه عازم ترکیه هستیم اما دلم اینجاست و امیدوارم دوستان در مراسم تشییع و خاکسپاری این مرد بزرگ به نحو شایسته ای ادای دین کنند .
فرامرز پایور استاد بی بدیل سنتور بود که نقش مهمی در زنده نگه داشتن این ساز ایفا کرد.
سوسن اصلانی ضمن بیان این مطلب درگذشت استاد پایور را ضایعه ای بزرگ دانست و به خبرنگار مهر گفت : استاد پایور مردی سختکوش و بزرگ اندیش بود که برای زنده نگه داشتن ساز سنتور از هیچ تلاشی دریغ نکرد.
این نوازنده سنتور در ادامه افزود : یکی از افتخارات من شاگردی نزد این بزرگوار است من سنتور را در ابتدا از ایشان یاد گرفتم و پس از تداوم دوران شاگردی ام نزد این استاد مسلم موسیقی ایرانی، انسان بودن و حسن اخلاق را از او آموختم و همیشه سعی کردم متد آموزشی ایشان را با شاگردانم کار کنم و مجموع آموخته هایم از دوران شاگردی با پایور را به دیگران انتقال دهم.
اصلانی در ادامه به خصوصیات اخلاقی ایشان اشاره کرد و گفت : استاد پایور آموزگاری جدی و با اخلاق بود که در تمام کلاس ها با جدیدت موسیقی ایرانی را آموزش می داد ، به خوبی به یاد دارم که در سایه همین جدیدیت از کلاس های ایشان بیشترین بهره را می بردیم.
وی در پایان افزود : پرکشیدن این بزرگوار را نمی توان باور کرد اما آنچه مسلم است او با آثارش زنده و جاوید خواهد ماند؛ من و همسرم حسین دهلوی درگذشت ایشان را به جامعه موسیقی تسلیت عرض می کنیم.
استاد فرامرز پایور شایسته ترین هنرمند موسیقی ایران بود که متاسفانه در پی دیگر نوازنده برجسته سنتور ایران (پرویز مشکاتیان) رخت بر بست و رفت.
داود گنجه ای با بیان این مطلب و با اظهار تاسف بسیار از درگذشت این استاد بزرگ به خبرنگار مهر گفت : استاد پایور زحمات فراوانی برای موسیقی کشید و به عنوان پرکارترین موسیقیدان ایرانی که به همه حوزه های تئوری،اجرا و آهنگسازی نیز اشراف داشت آثارمکتوب ارزشمند و موثری را از خود به جای گذاشت.
این موسیقیدان درادامه افزود: جامعه فرهنگی وهنر موسیقی ایران فرزند شایسته و ارزشمندی را از دست داد که پر کردن جای او به سختی میسر است ونمی توان آهنگساز و موسیقیدانی به قدرت و توانایی پایور یافت.
گنجه ای با اشاره به دانش و هوش بالای پایور در ثبت و ضبط موسیقی به نقل خاطره ای از او پرداخت و گفت : در یکی از سالهای دهه چهل نزد نورعلی برومند بودیم وایشان قطعه ای قدیمی را می نواخت و ازما چند نفری از نوازندگان (که بسیاری از آنها اینک از بزرگان هنر موسیقی هستند)خواست تا نت قطعه را بنویسیم و کسی بلد نبود در این هنگام پایور سر رسید و همزمان که داشت با برومند صحبت می کرد متوجه قضیه شد و نت قطعه را به من گفت و من هم آن را نوشته و به آقای برومند دادم و ایشان تشویق کرد ومن بلافاصله گفتم که نت قطعه را آقای پایور نوشته است.می خواهم بگویم که زنده یاد پایور درهمه زمینه های موسیقی و از جمله در آوا نویسی و تئوری موسیقی نبوغ فوق العاده ای داشت.
قائم مقام خانه موسیقی در پایان با اعلام تسلیت خانه موسیقی به خانواده آن مرحوم در باره مراسم تشییع پیکر استاد پایور گفت : ما برای تعیین تاریخ برگزاری مراسم تشییع با بستگان آن مرحوم در حال هماهنگی هستیم و به محض مشخص شدن جزئیات برنامه، آن را اعلام خواهیم کرد.
